W dzisiejszym wpisie, z nieukrywaną radością, informujemy Państwa o kolejnym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach frankowych.. Równo miesiąc po korzystnej dla Kredytobiorców Opinii Rzecznika Generalnego TSUE w słynnej sprawie C-520/21, o której przeczytają Państwo więcej TUTAJ, Trybunał w wyroku w sprawie C-6/22 umacnia swoją pro konsumencką linię orzeczniczą i prawdopodobnie raz na zawsze przecina dyskusję na temat specustawy w sprawach frankowych.
Sąd nie może badać sytuacji majątkowej frankowiczów
TSUE stanął na stanowisku, iż przedmiotowa Dyrektywa 93/13 chroni konsumentów także po unieważnieniu umowy kredytu, w szczególności w procesie rozliczania się z bankiem po prawomocnym wyroku. Jednocześnie Trybunał, odpowiadając na pytanie Sądu Rejonowego dla Warszawy Woli w Warszawie wskazał, iż sąd nie może badać sytuacji finansowej konsumenta i na tej podstawie podejmować decyzji odnośnie unieważnienia umowy. To konsument wychodzi z roszczeniem i oczekuje zastosowania ochrony wynikającej z Dyrektywy 93/13, w związku z czym jego sytuacja finansowa nie może stać na przeszkodzie zastosowaniu przepisów wspomnianej Dyrektywy, gdy wynika to ze świadomej decyzji konsumenta, odpowiednio poinformowanego o skutkach unieważnienia.
Jednocześnie Trybunał stoi na stanowisku, iż stosowanie przepisów krajowych, które obciążałyby stratami po równo strony postępowania, jest sprzeczne z celami Dyrektywy 93/13, w szczególności z ochroną konsumenta, czy zniechęceniem przedsiębiorców do stosowania nieuczciwych praktyk (działanie odstraszające).
Nie jest możliwe “ratowanie” umowy przepisami niedyzpozytywnymi
Trybunał wskazał również, iż zastosowanie przepisów krajowych, które nie mają charakteru dyspozytywnego w celu ratowania umowy, po usunięciu z niej klauzul abuzywnych jest niemożliwe. TSUE w naszej ocenie tym samym przekreślił możliwość ratowania banków poprzez wprowadzenie specustawy przez rząd polski.
W procesach frankowych pełnomocnicy banku często odwołują się do możliwości zastosowania średniego kursu NBP, co miałoby wynikać z art. 358 §2 KC. Niemniej jednak, dziś w doktrynie i orzecznictwie nie jest on uznawany za przepis dyspozytywny, ponieważ nie odnosi się on de facto do umów powiązanych z walutą franka szwajcarskiego bezpośrednio.
Skutki unieważnienia, a ochrona Konsumentów
TSUE stanął na stanowisku, iż to państwo członkowskie powinno uregulować skutki unieważnienia takiej umowy w ramach swojego porządku prawnego, ale z poszanowaniem ochrony konsumentów, przyznanej Dyrektywą 93/13. W szczególności, sąd powinien dążyć do przywrócenia takiej sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej konsument znalazłby się bez klauzuli abuzywnej. W obecnym porządku prawnym, biorąc pod uwagę niemożność “uratowania” umowy (o czym wyżej), powyższe stwierdzenie Trybunału powinno być rozumiane tak, iż taką umowę, w przypadku, gdy chce tego konsument, należy unieważnić, przez co zostanie od uwolniony od nieuczciwej i krzywdzącej umowy, a cele Dyrektywy 93/13 zostaną spełnione.
Podsumowanie
Powyższy wyrok bez wątpienia jest dobrym sygnałem dla Frankowiczów, którzy z niecierpliwością oczekują na wyrok w sprawie C 520-21, o czym więcej piszemy TUTAJ. Wyżej opisany wyrok umacnia po raz kolejny korzystny dla konsumentów (w tym dla Frankowiczów) kurs, który obrał TSUE. Biorąc pod uwagę ostatnią opinię Rzecznika Generalnego oraz ten wyrok, Kredytobiorcy mogą być spokojniejsi, jeśli chodzi o dalsze rozstrzygnięcia Trybunału, które okażą się istotne dla kredytobiorców w ich sporach z bankami.
