unieważnienie umowy frankowej
Frankowicz po wygraniu sprawy cieszy się z faktu, że nie będzie musiał przez kolejne x lat spłacać kredytu. Co jednak dzieje się w praktyce, gdy sąd uzna umowę za nieważną?
Unieważnienie umowy – co oznacza?
W razie wydania wyroku, w którym sąd uznaje umowę za nieważną, dochodzi do sytuacji jak gdyby umowa nigdy nie została zawarta. Umowa nie wywołuje żadnego skutku prawnego. Powstaje swego rodzaju fikcja prawna- kredyt nie zostaje zaciągnięty i nie trzeba go spłacać.
Co to jednak oznacza dla kredytobiorcy?
Stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot zapłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 w zw. z art. 405 KC). Również bankowi przysługuje roszczenie o zwrot wypłaconej kwoty. Roszczenia te są niezależne od Ciebie.
Wyjaśniamy co oznacza to w praktyce
Jeżeli frankowicz zaciągnął kredyt w wysokości 100 000 złotych w 2008 roku indeksowany do CHF i do chwili obecnej spłacił już 80 0000 złotych, przysługuje mu roszczenie o zwrot 80 000 złotych (celowo dla uproszczenia wyliczeń pomijamy w tym wyliczeniu kwestię odsetek). Bank obowiązany jest zwrócić ww. kwotę lub potrącić ją ze swoją należnością. Bankowi przysługuje roszczenie o zwrot 100 000 złotych. W finalnym rozrachunku frankowicz będzie musiał dopłacić jedynie 20 000 złotych.
Rozwiązanie to jest niezwykle korzystne dla kredytobiorcy. Oznacza bowiem, że frankowicz musi oddać wyłącznie kapitał, bez odsetek, prowizji, opłat, ubezpieczeń itd. Frankowicz ma również prawo do wykreślenia hipoteki z nieruchomości. Kredytobiorca pozostaje właścicielem nieruchomości bez żadnego obciążenia wynikającego z nieważnej umowy.
unieważnienie umowy frankowej
Unieważnienie umowy, rozliczenie w oparciu o teorię dwóch kondykcji lub teorię salda
Do niedawna w doktrynie prawa stosowane były dwie teorie w oparciu o które sąd dokonywał rozliczenia nieważnej umowy frankowej. Mowa o teorii dwóch kondykcji, lub teorii salda.
Pierwsza teoria zakłada, że w sytuacji, kiedy na skutek nieważności umowy obie strony stały się bezpodstawnie wzbogacone, każdej z nich przysługuje odrębne roszczenie, które może być dochodzone niezależnie od roszczenia drugiej strony.
Teoria salda zakłada porównanie wartości wzbogacenia obu stron nieważnej umowy i wyliczeniu różnicy.
Po wydaniu uchwały przez Sąd Najwyższy w marcu 2021 roku stało się jasne, że prawidłowa w wzajemnych rozliczeniach z bankiem winna być teoria dwóch kondykcji.
unieważnienie umowy frankowej
Unieważnienie umowy kredytowej a przedawnienie
Roszczenia frankowiczów przedawniają się z upływem 10 lat, zaś banków 3 lat.
Moment ten liczony jest dla frankowicza od powzięcia wiedzy o wadliwości umowy, a więc najczęściej nie wcześniej niż 2019 rok, zaś dla banku od dowiedzenia się o tym, że kredytobiorca frankowy wyraża zgodę na unieważnienie umowy. W praktyce oznacza to, że zarówno roszczenia frankowicza jak i banku nie są przedawnione.
Ważne: nie w każdej sprawie unieważnienie kredytu jest możliwe i celowe. Konieczne jest aby przed wyborem odpowiedniej drogi procesowej, przeanalizować szczegółowo sytuację prawną i faktyczną. Nie każda umowa jest wadliwa. W niektórych sytuacjach możliwym jest również jedynie odfrankowienie. Dlatego decydując się na pozwanie banku należy czynić to z odpowiednią ostrożnością i odpowiedzialnością.
