Dzisiejszy wpis poświęcamy jednemu z najważniejszych zagadnień w tematyce kredytów frankowych. Chodzi o status konsumenta, a co za tym idzie możliwość kwestionowania klauzul abuzywnych w umowach frankowych
Klauzule abuzywne w umowach frankowych
Podstawową przesłanką do udzielenia ochrony prawnej przewidzianej w art. 385 [1] § kc jest posiadanie przez kredytobiorcę frankowego tzw. statusu konsumenta. Zgodnie z definicją art. 22 [1] kc. Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
To oczywiście bardzo ogólna definicja, która wymaga szczegółowej analizy.
Kim jest konsument w umowie frankowej
Konsument to najprościej rzecz ujmując osoba fizyczna. Nie może nią być osoba prawna ani tzw. ułomna osoba prawna. Spółka zatem nigdy nie będzie konsumentem.
Konsumentem jest osoba, która dokonuje czynności prawnej- a więc w naszym przypadku zawiera umowę. O tym czy ktoś jest konsumentem czy też nie decyduje moment zawarcia umowy. A zatem jeżeli ktoś prowadził działalność i zawierał umowę w ramach działalności gospodarcze, a następnie zakończył ją będzie uważany za przedsiębiorcę.
Adresatem woli musi być przedsiębiorca- a więc Bank.
Wzorzec konsumenta
Orzecznictwo TSUE wprost definiuje typowy wzorzec konsumenta, określając, iż winna to być osoba poinformowana, dostatecznie uważna oraz rozsądna, która dba o własne interesy (zob. wyrok TSUE z dnia 9 lipca 2015 roku ws. C- 348/14)
Związek z działalnością gospodarczą
Kluczowym zagadnieniem dla oceny konsumenta w kontekście możliwości podnoszenia abuzywności umów frankowych jest związek BEZPOŚREDNI dokonywanej czynności z działalnością gospodarczą. Liczy się cel zawieranej umowy frankowej. W większości przypadków w umowie wprost wskazywano cel mieszkaniowy. Bywają jednak sytuację gdy cel ten ma charakte mieszany np. mieszkanie i prowadzenie działalności gospodarczej. Banki w procesach frankowych bardzo często, zwłaszcza w przypadku osób prowadzących w dacie zawarcia umowy kredytu działalność gospodarczą, negują status osoby jako konsumenta, gdy ta miała zarejestrowaną działalność gospodarczą w domu.
W mojej ocenie istotę problemu prawidłowo rozstrzygnął wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 sierpnia 2019 r. o sygn. akt ACz 618/19, w którym Sąd stwierdził, że nawet jeżeli dochodzi do przecięcia się płaszczyzn funkcjonowania kredytobiorcy jako przedsiębiorcy i jako konsumenta to ochrona przewidziana przez przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych nie zostaje wobec tej osoby uchylona. Dzieje się tak dlatego, że nawet pośredni związek pomiędzy czynnością prawną a działalnością gospodarczą osoby fizycznej nie pozbawia jej przymiotu konsumenta.
Proces frankowy- wykazanie statusu konsumenta
W procesie frankowym wykazując status konsumenta warto zatem wykazać, iż – zarejestrowanie działalności miało charakter wyłącznie administracyjny, nigdy nie ujmowano w kosztach działalności rat kredytowych ani opłat, nieruchomość służyła przede wszystkim zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych.
Ocena konsumenta w konkretnym postępowaniu ma jednak charakter zawsze ocenny i wymaga indywidualnej analizy.
Zapraszamy do czytania pozostałych naszych artykułów. W razie problemu z oceną prawną posiadania statusu konsumenta zachęcamy również do kontaktu osobistego, mailowego lub telefonicznego.
