Obecnie zdecydowana większość spraw frankowych (ok. 95%) kończy się zwycięstwem kredytobiorców. Nie dziwi zatem fakt, że banki starają się zrobić wiele, aby podważać niekorzystne wyroki wydawane w ich sprawach oraz odwlec w czasie ich wykonanie. Jednym z takich sposobów jest wnoszenie przez banki skarg kasacyjnych do Sądu Najwyższego. I tu dla banków pojawia się duży problem, gdyż najnowsze orzecznictwo wskazuje, że Sąd Najwyższy nie chce ich już przyjmować. Dzisiejszy artykuł poświęcamy temu właśnie zagadnieniu.
Jaką rolę odgrywa postępowanie przed Sądem Najwyższym?
W pierwszej kolejności należy wyraźnie podkreślić, że skarga kasacyjna to nadzwyczajny środek zaskarżania, z którego należy korzystać wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach. Nawet sam Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że skarga kasacyjna nie jest ogólnym środkiem zaskarżenia orzeczeń w kolejnej instancji sądowej, lecz środkiem nadzwyczajnym i wyjątkowym. Z tego powodu wniesienie skargi kasacyjnej jest obwarowane licznymi ograniczeniami. Aby Sąd Najwyższy zechciał się pochylić nad sprawą, strona musi wykazać, że w sprawie:
- występuje istotne zagadnienie prawne,
- istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
- zachodzi nieważność postępowania,
- skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Powyższe przesłanki wskazują zatem, że skarga kasacyjna jest dopuszczona wyłącznie w skrajnych przypadkach, w których sąd dopuścił się dużych uchybień skutkujących nieważnością postępowania, bądź też w sprawie występują na tyle istotne zagadnienia, że nie sposób ich rozwiązać bez odwoływania się do stanowiska Sądu Najwyższego. W praktyce bardzo trudno jest przekonać Sąd Najwyższy, że w postępowaniu doszło do nieważności, bądź też, że w sprawie pojawiają się istotne zagadnienia prawny, czy też rozbieżności interpretacyjne.
Bankom jest tym trudniej wykazać, że występuje którakolwiek z ww. przesłanek, gdyż sprawy frankowe cechują się powtarzalnością i większość spraw jest do siebie zbliżona. Tym samym orzeczenie Sądu Najwyższego wydane w jednej sprawie może być stosowane, na zasadach analogii, również w innych sprawach. To w konsekwencji skutkuje tym, że obecnie Sąd Najwyższy bardzo rzadko przyjmuje skargi kasacyjne banków do rozpoznania, a większość z nich nie przechodzi nawet tzw. przedsądu i jest oddalane już na początkowym etapie postępowania.
Jak Sąd Najwyższy podchodzi do skarg kasacyjnych składanych przez banki?
Zasada jest taka: bank może wnieść skargę kasacyjną, bo ma do tego prawo i nikt mu tego nie zabroni. Sąd Najwyższy może jednak odmówić przyjęcia jej do rozpoznania, jeśli uzna, że bank nie wykazał, aby w sprawie występowało co najmniej jedno z czterech ww. zagadnień. Tym samym praktyka pokazuje, że banki wnoszą skargi kasacyjne, a Sąd Najwyższy nie przyjmuje ich do rozpoznania.
Przykładem takiego orzeczenia jest m.in. postanowienie wydane w sprawie I CSK 2912/22, w którym Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzi potrzeba przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż z okoliczności sprawy jasno wynika, że umowa została unieważniona z powodu istnienia w umowie klauzul abuzywnych (tj. postanowień niedozwolonych), które wiązały kredyt z kursem franka szwajcarskiego, ustalanego według tabeli kursowej publikowanej przez Bank. Z kolei takie ukształtowanie stosunku prawnego było sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszało interesy kredytobiorców jako konsumentów.
Tym samym Sąd Najwyższy nie dopatrzył się jakichkolwiek naruszeń, czy też zagadnień, które powinny podlegać jego ocenie. To bardzo dobra wiadomość dla kredytobiorców frankowych, gdyż zdecydowana w większości spraw stan faktyczny jest analogiczny do tego, którym zajął się Sąd Najwyższy.
Podsumowanie
Frankowicze nie powinni obawiać się tego, że Bank wystąpi przeciwko nim ze skargą kasacyjną. Tylko w nielicznych sprawach frankowych pojawiają się zagadnienia, które mogłyby być przedmiotem postępowania kasacyjnego. Większość spraw nie ma takiego charakteru, o czym świadczy, chociażby obecne orzecznictwo Sądu Najwyższego, który coraz częściej wydaje postanowienia odmawiające przyjęcia skargi do rozpoznania.
