W trakcie konsultacji, jakie są przeprowadzane przez naszych prawników, jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to, kto decyduje o tym, czy umowa kredytu frankowego zostanie unieważniona, bądź też odfrankowiona. Zagadnienie te jest istotne dla kredytobiorców frankowych, gdyż skala korzyści w przypadku odfrankowienia jest zwykle o 30 % niższa, niż w przypadku unieważnienia umowy. Wbrew pozorom zagadnienie to jest bardziej skomplikowane, niż mogłoby się to wydawać, dlatego też zachęcamy do zapoznania się z naszym nowym artykułem.
Czy Frankowicz ma prawo do wyboru pomiędzy unieważnieniem umowy frankowej a jej odfrankowieniem?
Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć: i tak i nie.
Z jednej strony należy zauważyć, że to sędzia decyduje, w którą stronę pójdzie proces oraz które roszczenie w jego ocenie będzie uzasadnione. Jeśli sędzia stwierdzi podstawy do ustalenia nieważności umowy kredytu, to ją unieważni. Ale w sytuacji, w której nie znajdzie ku temu podstaw, umowa może zostać przez niego odfrankowiona.
Z drugiej jednak strony to pełnomocnicy kredytobiorców wskazują, które roszczenie ma być rozpoznane jako pierwsze. Profesjonalni pełnomocnicy najczęściej konstruują tzw. powództwa kaskadowe. Powództwa te polegają na tym, że w pierwszej kolejności wnosi się o ustalenie nieważności umowy kredytu frankowego oraz o zwrot spełnionych świadczeń. Następnie w pkt. 2 wnosi się tzw. roszczenie ewentualne o odfrankowienie umowy.
odfrankowiona unieważniona
Czy powództwo kaskadowe jest korzystne dla Frankowicza?
TAK. Powództwo kaskadowe sprawia, że jeśli Sąd uzna, że brak jest podstaw do ustalenia nieważności umowy kredytu, to musi przejść do rozpoznania drugiego roszczenia tj. roszczenia o odfrankowienie. Gdyby tego drugiego roszczenia nie było, to sąd wydałby wyrok i oddalił powództwo Frankowicza. W konsekwencji kredytobiorca przegrałby sprawę i nie mógłby w przyszłości dochodzić swoich praw.
Tym samym konstrukcja powództwa kaskadowego niejako zamyka w jednym procesie – dwa procesy (jeden o ustalenie nieważności i o zapłatę oraz drugi o odfrankowienie).
Upraszczając: jeśli sąd nie unieważni umowy, to kredytobiorca ma możliwość skorzystania, chociaż na tym odfrankowieniu. Korzyści co prawda będą mniejsze, ale jednak i tak pokaźne.
odfrankowiona unieważniona
Kiedy możliwość wyboru należy do Frankowicza?
W sytuacji, gdy kredytobiorca frankowy wskaże w pozwie, że domaga się odfrankowienia umowy (a nie jej unieważnienia), to sąd będzie związany tego typu żądaniem. Wynika to z tego, że niektórzy kredytobiorcy frankowi nie byliby w stanie ponieść konsekwencji finansowych, jakie wiązałyby się z unieważnieniem umowy. W tym zakresie TSUE nakazuje chronić przede wszystkim konsumentów.
Taka sytuacja ma miejsce, w szczególności, gdy kredytobiorcy zaciągnęli wysoki kredyt, który dodatkowo był rozciągnięty w czasie (np. na 45 lat). W konsekwencji kredytobiorcy do tej pory spełnili na rzecz Banku świadczenia o równowartości np. ok. 60% kapitału.
Jeśli taki kredytobiorca zaciągnął np. 400.000 zł, to oznaczałoby to, że zaraz po unieważnieniu umowy musiałby on zwrócić na rzecz Banku 160.000 zł. Dla wielu Frankowiczów jest to kwota niemożliwa do spełnienia, gdyż wiązałaby się z koniecznością zaciągnięcia kolejnego kredytu. Dlatego też decydują się oni na odfrankowienie umowy, dzięki czemu ich saldo kredytu znacznie spada, a nadto mają możliwość odzyskania kilkudziesięciu tysięcy złotych, jakie nienależnie spełnili w trakcie okresu kredytowania.
