Wykształcenie oraz zawód frankowicza bez wpływu na postępowanie sądowe

Banki w sprawach frankowych często posługują się argumentacją mającą na celu zakwestionowanie statusu strony powodowej jako konsumenta i tym samym odmówienie jej ochrony z art. 3851 kodeksu cywilnego. Status konsumenta w kredycie frankowym, pozwala na oparcie powództwa przeciwko bankowi, o stosowanie przez niego niedozwolonych klauzul w kredytach frankowych, co w konsekwencji powinno prowadzić do unieważnienia umowy kredytu. Jednymi z czynników, które zdaniem banków wpływają na ustalenie czy kredytobiorcy działali jako konsumenci jest ich wykształcenie oraz wykonywany zawód w momencie zawierania umowy kredytu.

zawód frankowicza

Status konsumenta jako podstawa procesu sądowego

Aby móc powołać się w sądzie na zawarte w umowie klauzule abuzywne trzeba przede wszystkim wykazać, że w momencie zawierania umowy kredytu wszyscy kredytobiorcy podejmowali działania jako konsumenci. 

Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa (wynika to m.in. z brzmienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17), status konsumenta należy oceniać na moment zawarcia danej umowy.

Definicję konsumenta określa art. 22 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym: „za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową”. Kluczowe jest tutaj odniesienie do bezpośredniego związku pomiędzy czynnością, jaką jest podpisanie umowy kredytowej, a działalnością gospodarczą lub zawodową.

zawód frankowicza

Wykształcenie oraz zawód kredytobiorców

Częstym działaniem banków jest podejmowanie prób podważenia statusu konsumenta poprzez powoływanie się na wykształcenie oraz zawód kredytobiorców, które miałyby wskazywać na większą świadomość konsekwencji płynących z zawarcia umowy kredytu waloryzowanego kursem waluty obcej. 

Według banków, posiadanie wiedzy specjalistycznej ze wskazanych dziedzin, a nawet samego wyższego wykształcenia wyklucza możliwość powoływania się na zawiłość zapisów umowy lub brak transparentności postanowień. Taka argumentacja była wielokrotnie obalana zarówno przez Sąd Najwyższy, jak również przez sądy powszechne wydające wyroki w sprawach frankowych.

Sąd Najwyższy w wyroku z 1 marca 2017 r. do sprawy o sygn. akt IV CSK 285/16 przyznał status konsumenta osobie wykonującej zawód radcy prawnego, uznając że powinna być traktowana jak przeciętny konsument. Natomiast Sąd Apelacyjny w Lublinie w dniu 18 listopada 2021 r. w ramach sprawy o  sygn. akt I ACa 123/21 wydał prawomocny wyrok unieważniający umowę frankową dawnego Fortis Banku (obecnie BNP Paribas), zawartą przez byłego długoletniego pracownika bankowości, w dodatku pełniącego przez pewien czas funkcję dyrektora oddziału w pozwanym banku.

W takiej sytuacji poziom świadomości konsumenta w żaden sposób nie może mieć wpływu na ocenę abuzywności postanowienia umownego. Klauzule niedozwolone pozostają wadliwe niezależnie od poziomu wiedzy klienta banku i podlegają w tym kontekście obiektywnej ocenie prawnej. W szczególności banki nie mogą samodzielnie oceniać, czy dany klient posiada wystarczającą wiedzę w zakresie umów kredytowych czy też nie, nawet gdyby zawierana przez frankowicza umowa powiązania z CHF, nie była jego pierwszą tego typu umową.

Jak widać konsumentem może być także adwokat, radca prawny i bankowiec. Ochrona obejmująca konsumentów na mocy unijnej dyrektywy 93/13 oraz przepisów krajowych jest cały czas rozszerzana i nierzadko status konsumenta przyznawany jest w sytuacjach niejednoznacznych.

zawód frankowicza

Podsumowanie

Wykształcenie i zawód kredytobiorców nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia tego, czy kwestionowane postanowienia umowne mają charakter postanowień niedozwolonych. Kwestia zrozumienia umowy jest czymś zupełnie innym od kwestii istnienia bądź nieistnienia klauzul abuzywnych. Klauzule niedozwolone występujące w umowie kredytu są obiektywnie wadliwe. Jak trafnie zauważono “To, czy w roli konsumenta jest profesor prawa lub ekonomii, czy też jest to osoba z wykształceniem niepełnym podstawowym, nie ma znaczenia. Klauzula wyczerpująca przesłanki z art. 3851 § 1 k.c. będzie zawsze niedozwolonym postanowieniem umownym niezależnie od tego, jakie wykształcenie, status społeczny i doświadczenie życiowe ma druga strona kontraktu.” Tym samym należy wskazać, że wykształcenie oraz zawód powodów nie ma żadnego znaczenia sprawach dotyczących umów kredytów CHF. 

Kancelaria CNO świadczy usługi prawne m.in. w zakresie spraw frankowych.

e-mail: d.ostaszewski@legal.pl,

telefon: 511-030-795

Ostatnie posty: